Παρασκευή, 24 Φεβρουαρίου 2012

Ο Χαλκός

Υπάρχουν άπειρες πηγές στην ιστορία, που μας δείχνουν το πόσο συνέβαλε ο χαλκός στην εξέλιξη του ανθρώπου. Μια περίοδος άλλωστε ονομάστηκε : '' Η εποχή του χαλκού'' .

Σε εκείνη την περίοδο σχεδόν όλα τα σκεύη και τα εργαλεία , ήταν κατασκευασμένα από χαλκό. Δυστυχώς όμως πολλά προβλήματα προέκυπταν. Λόγω του ότι ο χαλκός είναι εύκαμπτος τα εργαλεία και τα όπλα στράβωναν εύκολα. Όσο για τα σκέυη προκαλούσαν διάφορες μολύνσεις στους ανθρώπους εξ' αιτίας του οξειδίου του χαλκού (CuO2) , τα οποία απελευθερώνονταν όταν τα χάλκινα σκεύη πάλιοναν λίγο.

Το δηλητήριο προερχόμενο από τον χαλκό , αναφέρεται πολλές φορές και στην ιστορία, όπου λέγεται ότι τα τέρατα που ζούνε στα έγκατα της γης πεθαίνουν από χάλκινα σπαθιά . Οι νεφελίμ δηλαδή είναι πολύ ευαίσθητοι στη σκουριά του χαλκού όπου πεθαίνουν κατευθείαν.

Δεν είναι μόνο τα ρυπαρά γένη ευαίσθητα στον χαλκό, αλλά και εμείς. Εδώ οφείλουμε τις διάφορες μολύνσεις που παθαίνουμε εάν έρχεται το αίμα μας , ή γενικά ο οργανισμός μας , σε επαφή με τον χαλκό. Πριν πολλές δεκαετίες , όταν υπήρχαν χάλκινα μαγειρικά σκεύη , τα πήγαιναν συνέχεια για επικασσιτέρωση για να μην πάθουμε τίποτα , από το οξείδιο του χαλκού.

ΤΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ
Ωστόσο, ο χαλκός είναι ένα αναγκαίο στοιχείο από τον οργανισμό μας, μιας που βοηθάει στην άμυνα του οργανισμού απέναντι σε πολλές ασθένειες ( πχ Αλτσχάιμερ : http://www.pentapostagma.gr/2011/11/blog-post_7965.html ). Πρόσφατα σε ένα πείραμα που έγινε σε διάφορα δημοτικά σχολεία των Αθηνών, η ελαφριά επιχάλκωση κάποιον σημείων, μείωσε τα κρούσματα λοιμόξεων. Πιο συγκεκριμένα :

Η επιχάλκωση επιφανειών με αντιμικροβιακό χαλκό, σε πέντε σχολικές μονάδες του Αρσακείου, συνέβαλε τα μέγιστα στην πρόληψη ιώσεων και λοιμώξεων ανάμεσα σε μαθητές.
[...]
Η επιστημονική έρευνα, διεξήχθη από το Μικροβιολογικό εργαστήριο του Αρεταίειου Νοσοκομείου του Πανεπιστημίου Αθηνών και διαπιστώθηκε ,ότι η εφαρμογή του αντιμικροβιακού χαλκού σε προκαθορισμένες επιφάνειες ,σε πέντε σχολικές μονάδες βασικής εκπαίδευσης του Αρσακείου, συνέβαλε, στην καλύτερη υγεία των μαθητών και μείωσε τις λοιμώξεις και τις ιώσεις. Αυτό οφείλεται στη μείωση του μικροβιακού φορτίου σε αυτές τις επιφάνειες.
[...]
Η σημαντική μείωση των παθογόνων μικροβιακών στελεχών και των ιών μετά την εφαρμογή του αντιμικροβιακού χαλκού, όπως αυτό καταγράφηκε στην φάση 1, επηρέασε θετικά, δηλαδή μείωσε, την εμφάνιση των λοιμώξεων του αναπνευστικού και γαστρεντερικού συστήματος, μικροβιακής και ιογενούς αιτιολογίας.

( Πηγή : http://www.iatropedia.gr/articles/read/3195 )

Ο χαλκός είναι επίσης γνωστός για την αντιβακτηριδιακή του δράση. Για παράδειγμα, τὸ νερὸ ποὺ πίνουμε, ἐὰν περνᾶ ἀκόμη κι ἀπὸ ἀποστειρωμένο γυαλί, ἐξακολουθεῖ νὰ φέρῃ μικροοργανισμούς.
Ἐὰν ὅμως περνᾶ μέσα ἀπὸ χαλκό, αὐτὸς λειτουργεῖ ὥς ..καθαριστής!
Νομίζω πὼς πράγματι ἀξίζει τὸν κόπο νὰ ἀσχοληθοῦμε μαζύ του.
Ἄν καὶ ταπεινός, σίγουρα παραμένει ἕνα ἀσφαλὲς ὑλικό, ἰδίως σὲ σχέσι μὲ τὰ πλαστικά, γιὰ τὴν προστασία τῆς ὑγείας μας. 

Φαίνεται πως σε όλον τον κόσμο θα περάσουμε μια νέα εποχή του χαλκού. Σε διάφορα νοσοκομεία, παιδικούς σταθμούς και γηριατρικές κλινικές έχουν γίνει πειράματα και αποδεικνύεται κάθε φορά ότι πόμολα, χειρολαβές και ολόκληρες επιφάνειες όταν έρχονται σε επαφή με τα χέρια των ανθρώπων «εκτελούν» κυριολεκτικά πολλά από τα μικρόβια (αρνητικά κατά Gram, εντερόκοκκοι κτλ.) που κουβαλούν οι άνθρωποι με τα χέρια τους και τα μεταδίδουν ο ένας στον άλλον. Και για να μην πάμε μακριά, και εδώ στην Ελλάδα σε έρευνα που κράτησε από τον Σεπτέμβριο του 2011 ως τον Φεβρουάριο του 2012 στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του Αττικού Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου σχετικά με τις χάλκινες επιφάνειες σε κρεβάτια, στατό ορών και πόμολα αποδείχθηκε ότι πραγματικά ο χαλκός κάνει θαύματα. Προσβάλλει κατ’ αρχάς την εξωτερική μεμβράνη των κυττάρων, βραχυκυκλώνει και εκμηδενίζει το προστατευτικό ηλεκτρικό δυναμικό στην περιοχή και δημιουργεί οπές από όπου διαρρέουν ζωτικά συστατικά του κυττάρου, ενώ ιόντα χαλκού εισβάλλουν στο εσωτερικό διαταράσσοντας τη λειτουργία των ενζύμων, για να οδηγήσουν τελικά στον θάνατο όλο το κύτταρο του βακτηρίου.

Μήπως αυτό θα σημάνει την επαναφορά των χάλκινων σκευών και στις σημερινές κουζίνες; Το θέμα θέλει προσοχή. Οι μάγειροι και οι παλιές νοικοκυρές μιλούν με τα καλύτερα λόγια για τα μπακιρένια κατσαρολικά και ταψιά (μπακίρι: από το τουρκικό μπακέρ που σημαίνει χαλκός) όταν η συζήτηση έρχεται σε αυτά. Ο χαλκός, όπως αναφέρουν τα βιβλία της Φυσικής, είναι ένα ευθερμαγωγό υλικό, δηλαδή ζεσταίνεται εύκολα, άρα γρήγορα το χάλκινο σκεύος φθάνει στην επιθυμητή θερμοκρασία, και αυτό λύνει τα χέρια του μαγείρου, ενώ η θερμότητα απλώνεται ομοιόμορφα σε όλη την επιφάνειά του. Επίσης στην παρασκευή της μπίρας, του τυριού και της ρακής εκτιμάται ιδιαίτερα το γεγονός ότι ο χαλκός αντιδρά με τους μικροοργανισμούς που πρωταγωνιστούν σε αυτές τις διαδικασίες προσφέροντας το κάτι παραπάνω. Στο μαγείρεμα όμως των τροφών αυτή η… υπερδραστηριότητα των ατόμων του χαλκού δεν εκτιμάται, διότι μέσα στους αιώνες έχει αποδειχθεί ότι ο χαλκός μπορεί να αντιδράσει με συστατικά των τροφών και να οδηγήσει σε σοβαρές δηλητηριάσεις. Ιδιαίτερα σε περιβάλλον όξινο, δηλαδή με pH από 6,5 και κάτω. Ακόμη και όσον αφορά τις σαλάτες που μερικοί επιμένουν να τις σερβίρουν σε όμορφα χάλκινα σκεύη, είναι πλέον γνωστό ότι ο χαλκός προσβάλλει τη βιταμίνη C που περιέχεται σε αυτές. Για τον λόγο αυτόν όσοι επιμένουν στον χαλκό πρέπει να έχουν εξασφαλίσει και την πρόσβασή τους στο εργαστήριο κάποιου παλιού χαλκωματά, ώστε κάθε τόσο το εσωτερικό των σκευών να περνιέται με λιωμένο κασσίτερο (γάνωμα) που όταν ψύχεται δημιουργεί ένα λεπτό μεν αλλά προστατευτικό στρώμα. Ιδιαίτερα στην Ηπειρο υπάρχουν ακόμη τέτοιοι τεχνίτες αλλά και παλιές νοικοκυρές που δεν αλλάζουν με τίποτα το χάλκινο σινί τους, δηλαδή το ρηχό εκείνο σκεύος όπου ψήνουν τις πίτες. Μόνο που όσοι ξέρουν μετά το ψήσιμο αναποδογυρίζουν το ταψί και το περιεχόμενό του το ακουμπούν σε ξύλινη τάβλα προτού βάλουν μαχαίρι. Διότι αν αρχίσουν να το κόβουν με το μαχαίρι ενώ ακόμη βρίσκεται στο ταψί, σίγουρα θα καταστρέψουν σε διάφορα σημεία τον κασσίτερο και η επανάληψη θα δημιουργήσει επικίνδυνες εστίες για μελλοντική δηλητηρίαση. Πάντως οι καλοφαγάδες θεωρούν ότι τα σκεύη που είναι μεν από χαλκό αλλά στο εσωτερικό τους έχουν επενδυθεί με ανοξείδωτο υλικό δεν φθάνουν σε απόδοση αυτά με τον κασσίτερο, ενώ ως προς το πάχος του χαλκού οι ειδικοί απαιτούν αυτό να είναι τουλάχιστον ένα χιλιοστό και όχι μια λεπτή επίστρωση ίσα για να φαίνεται από έξω το ωραίο χρώμα του μετάλλου αυτού.

( Πηγή :  http://filonoi.gr/xalkos-o-thaymatoyrgos/ )

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου