Πέμπτη, 1 Αυγούστου 2013

Η Σλαβογενής γλώσσα στην Δυτική & Κεντρική Μακεδονία και οι ομιλιτές της

Γενικά, οι Σλαβόφωνοι πληθυσμοί της Μακεδονίας προέκυψαν:

1. Έπειτα τις επιδρομές των Σλάβων ή Βουλγάρων στα βυζαντινή εδάφη (όπως βλέπουμε και παρακάτω στην επιστολή του Έλληνα πρόξενου Κωνσταντίνο Βατικιώτη)

2.
Από την ειρηνική συμβίωση Ελλήνων και Σλάβων από τον 6ο με 7ο αιώνα μ.Χ. 
3. Από Σλάβους δούλους και αγρότες, που οι Βυζαντινοί γαιοκτήμονες εγκαθιστούσαν για να καλλιεργούν τα κτήματά τους. 
4. Από Έλληνες αιχμαλώτους των Βουλγάρων και Σλάβων, που ύστερα από πολύχρονη αιχμαλωσία εξαγοράζονταν και γύριζαν στην πατρίδα τους, αφού είχαν πια μάθει στον τόπο της αιχμαλωσίας τα σλαβικά.

5. Από την συχνή χρήση της σλαβικής γλώσσας που έκαναν οι Έλληνες, για να γλιτώσουν το παιδομάζωμα, διότι οι Τούρκοι έκαναν παιδομάζωμα κατά την συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων, σε ελληνικούς πληθυσμούς. 
6. Από το γεγονός ότι και οι Έλληνες της Μακεδονίας που συναλλάσσονταν με σλαβόφωνους μάθαιναν σλαβικά. «Στην περιφέρεια Καστοριάς, που έχουν εγκατασταθεί Πόντιοι σιγά — σιγά έμαθαν να μιλούν για να συνεννοούνται με κάποιους ντόπιους που μιλούσαν σλαβικά»  (1938)(*), ενώ οι Σλάβοι δεν μάθαιναν ελληνικά, γιατι είναι γλώσσα δύσκολη. 
(*Ιωάννης Ξηροτύρης Μνήμες και Παρατηρήσεις, σ. 85, Θεσσαλονίκη 2001)


   Από το ίδιο σημείο (Σελ. 18) του βιβλίου «Η κατά της Μακεδονίας Συνομωσία», αλλά και από το βιβλίο του Δημήτρη Αλεξάνδρου «Εγκλωβισμένοι οι Έλληνες των Σκοπίων», βλέπουμε ότι είναι μια γλώσσα πλούσια σε αρχαία Ελληνικά, κυρίως Δωρικά στοιχεία, Τουρκικά, Λατινικά, Ιλλυρικά και Σλαβικά. Οπότε είναι αδύνατο να ονομασθεί «Σλαβικό ιδίωμα».
  Αν και είχαν, όμως, γλώσσα μη ελληνική, η συνείδησή τους έμεινε πάντα πιστή στον Ελληνισμό και στο Πατριαρχείο
. Αυτοί άλλωστε δημιούργησαν τους πρώτους αντιστασιακούς πυρήνες κατά την διάρκεια του Μακεδονικού αγώνα. Μερικοί εξ αυτών: Κώττας, Κύρου, Νταλίπης, Παντελής, Γκόνος, Μητρούσης, Ράμναλης κ.ά., οι οποίοι στο σύνολό τους πέθαναν ηρωικά στη διάρκεια του αγώνα. Οι σλαβόφωνοι πληθυσμοί ήταν η πλειοψηφία σε όλη την Μακεδονία (Σημανιτκές πόλεις: Μοναστήρι, Μορίχοβο, Γευγελή, Στρώμνιτσα, Δοϊράνη, Νιζόπολη, Αχρίδα, Μηλόβιστα, Στρούγκα, Περλεπές και Σκόπια) εκτός από το βόρειο κομμάτι όπου κατοικούσαν κατά βάση βλαχόφωνοι Έλληνες και Βούλγαροι. Συναντούμε μια ακόμη αναφορά, στην ιστορία των σλαβόφωνων Ελλήνων, που αποδεικνύει την ελληνική τους συνείδηση στη σελίδα 104:

   «... Αλλ' οι Βουλγαρόφωνοι κάτοικοι της Μακεδονίας δεν είναι δια τούτο και Βούλγαροι. Τουναντίον πολλά εισί τα ενδεικνύοντα ότι εισί Μακεδόνες απομαθόντες την γλώσσαν των, δια των Βουλγαρικών επιδρομών και εποικίσεων. Αλλ' 'ο,τι δήποτε και ήνε, οι Βουλγαρόφωνοι ούτοι ελληνίζουνσιν επι τοσούτον ώστε και εν τη Εκκλησία και εν τω Σχολείω και ως γραφομένην γλώσσαν έχουσιν την ελληνικήν και πιστά έμειναν εις το Πατριαρχείον και τον Ελληνισμόν μεθ' ου έχουσι κοινά τα ήθη και τα εξωτερικά γνωρίσματα και κρατερώς απέκρουσαν την Εξαρχίαν. Οι Βουλγαρόφωνοι, λοιπόν ούτοι κάτοικοι της Μακεδονίας εύλογον είναι να διασταλώσιν από των άλλων Βουλγαρόφωνων της Βόρειας Μακεδονίας οίτινες χρώμενοι πανταχού τη βουλγαρική γλώσση και άσχετοι προς τον Ελληνισμόν απεσκίρτησαν δια τούτο ευκολώτερον από της Μεγάλης Εκκλησίας και ησπάσθησαν την Βουλγαρικήν Εξαρχίαν. Και οι μεν πρώτοι δέον να συνταχθώσι με της Ελληνικής Φυλής ως Βουλγαρόφωνοι Μακεδόνες, οι δε δεύτεροι με της Βουλγαρικής Φυλής ως Βούλγαροι.»

 Κ.Βατικιώτης
Πρόξενος
Αρχεία υπουργείου Εξωτερικών/αρ. 1.480/30-10-1876  
("Ο Μακεδονικός Αγών", Χρήστου Νεράντζη, Εκδ. Αλέξανδρος, Αθήνα 1992, Τόμος Α', Εισαγωγή & σλ. 104)
   Μια άλλη και πιο σωστή εκδοχή είναι αυτή που αναφέρεται στο βιβλίο του Δημήτρη Αλεξάνδου, Εγκλωβισμένοι οι Έλληνες των Σκοπίων στις σελίδες 49-50:

«Οι σπουδαιότεροι λόγοι που συντέλεσαν στη διαμόρφωση του σλαβικού αυτού ιδιώματος ανάγονται στη βυζαντινή περίοδο, όταν αριθμός Βουλγάρων αιχμαλώτων μεταφέρθηκε για δουλειά στα μεγάλα αγροκτήματα των Βυζαντινών τιμαριούχων. Με την επακολουθήσασα τουρκοκρατία πολλοί άποροι σλάβοι λόγω ελλείψεως ουσιαστικών συνόρων στην ελληνική χερσόνησο μετακινήθηκαν για δουλειά στις βόρειες περιοχές του ελληνικού χώρου. Το πρόβλημα της συνεννόησης λύθηκε με την χρησιμοποίηση λέξεων ελληνικών, βουλγαρικών, τουρκικών, αλβανικών και βλαχικών. Αποτέλεσε αυτό κοινό μέσο συνεννόησης όλων. Ο ελληνικός πληθυσμός αναγκαζόταν να χρησιμοποιήσει το ιδίωμα αυτό και για συνεννόηση, αλλά κια για να αποφεύγει το μίσος των Τούρκων, καθώς και το παιδομάζωμα από τους Τούρκους που γινόταν κυρίως για Ελληνόπουλα.»

Και στις σελίδες 239-240:

«Με την πάροδο του χρόνου οι Έλληνες της βόρειας Μακεδονίας χρησιμοποιούσαν Σλάβους χωρικούς σε γεωργικές ασχολίες ή άλλες υπηρεσίες. Για την συνεννόηση με τους συναλλασσόμενους Σλάβους οι Έλληνες, εκτός από την μητρική τους γλώσσα, μάθαιναν και την σλαβική διάλεκτο, η οποία ήταν πιο απλή και εύκολη. Αντίθετα, ήταν δύσκολο στους Σλάβους να μάθουν την ελληνική γλώσσα, η οποία είναι περισσότερο δύσκολη. Πλην τούτου, πολλοί Έλληνες έμαθαν την σλαβική διάλεκτο όταν συλλαμβάνονταν αιχμάλωτοι από τους Σλάβους και συνέχιζαν να την μιλούν μετά την επιστροφή στα σπίτια τους. Η σλαβική διάλκετος ήταν πολύ φτωχή σε λεξιλόγιο. Περιλάμβανε 1.000 έως 1.500 λέξεις. Ένα σημαντικό ποσοστό των λέξεων (ρήματα, ονόματα, επίθετα, προθέσεις κ.ά.) καθημερινής χρήσεως της τοπικής αυτής διαλέκτου ήταν ελληνικές με σλαβικές καταλήξεις.»

   Περαιτέρω πληροφορίες για την γλώσσα είναι, βρίσκουμε στο έργο του Άγγλου Γεωγράφου και Γλωσσολόγου Edward Stanford εκδοθέν το 1877:


«Το Μακεδονικόν ιδίωμα, κέκτηται στενωτάτην συγγένειαν προς την Ελληνικήν γλώσσαν, σχετιζομένον δε προς τα ήθη και έθιμα των ομιλούντων τούτο, την δημώδη ποίησιν των, την ιδιοσυγκρασία των και τα χαρακτηριστικά των, αποδεικνύει ότι ούτοι είναι κατά το πλείστον Ελληνικής Καταγωγής.»
 
(Πηγή: Η κατά της Μακεδονίας Συνομωσία, Εκδόσεις «ΩΡΙΑΣ», Θεσσαλονίκη 2002, Σελ. 18)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου