Τρίτη, 10 Δεκεμβρίου 2013

Η Συνθήκη της Λωζάνης

   Έξι μήνες πριν από την κατοχύρωση της Συνθήκης της Λωζάνης, υπογράφθηκε στις 30 Ιανουαρίου 1923 η ελληνοτουρκική Σύμβαση, που όριζε την ανταλλαγή των μειονοτικών πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Προβλεπόταν η υποχρεωτική ανταλλαγή των Ελλήνων Ορθοδόξων της Τουρκίας και των Μουσουλμάνων της Ελλάδας. Αυτή θα ίσχυε τόσο γι' αυτούς που παρέμεναν στις εστίες τους, όσο για εκείνους που είχαν καταφύγει στην ομόθρησκη χώρα. Η ανταλλαγή ίσχυσε αναδρομικά για τις μετακινήσεις που έγιναν από την ημέρα έναρξης του Α' Βαλκανικού Πολέμου (18 Οκτωβρίου 1912). Οι μόνοι πληθυσμοί που εξαιρέθηκαν από την ανταλλαγή ήταν Έλληνες ορθόδοξοι της Ίμβρου, της Τενέδου και της Κωνσταντινούπολης και οι Μουσουλμάνοι της Δυτικής Θράκης.
   Σύμφωνα, λοιπόν, με την Σύμβαση ανταλλαγής, οι ανταλλάξιμοι:
  • Θα απέβαλαν την παλιά ιθαγένεια και θα αποκτούσαν την ιθαγένειά της χώρας στην οποία θα εγκαθίσταντο
  • Είχαν δικαίωμα να μεταφέρουν την κινητή τους περιουσία
  • Είχαν δικαίωμα να λάβουν από την νέα τους πατρίδα ως αποζημίωση περιουσία ίσης αξίας με την ακίνητη περιουσία που εγκατέλειπαν φεύγοντας.
  • Θα διευκολύνονταν στη μετακίνησή τους από τη Μικτή Επιτροπή Ανταλλαγής
   Η συμφωνία αυτή για την ανταλλαγή διέφερε από της προηγούμενες, καθώς ήταν η πρώτη που είχε υποχρεωτικό χαρακτήρα, σε αντίθεση με τις μέχρι τότε συμφωνίες, οι οποίες προέβλεπαν την εθελοντική μετανάστευση κατοίκων κάποιων επίμαχων περιοχών. 
   Όταν έγιναν γνωστοί οι όροι της Σύμβασης, και οι Έλληνες και οι Τούρκοι, που επρόκειτο να μεταναστεύσουν, δυσαρεστήθηκαν σε μεγάλο βαθμό, διότι έχαναν την πατρίδα τους μαζί με τις περιουσίες τους. Μαζί με αυτούς οι πρόσφυγες που βρίσκονταν ήδη στην Ελλάδα, προερχόμενοι από διάφορα μέρη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (Μικρά Ασία, Πόντος, Ανατολική Θράκη), προχώρησαν σε διαδηλώσεις και συλλαλητήρια προσπαθώντας να εμποδίσουν την εφαρμογή της Σύμβασης. Η υπογραφή της, με την οποία ήταν σύμφωνη και η Κοινωνία των Εθνών, όμως, κατόπιν της ανταλλαγής δεν γινόταν να αμφιβητηθεί ούτε καν να τροποποιηθεί. Πέραν των αδικιών αυτής της Σύμβασης τα κράτη της Ελλάδας και της Τουρκίας είχαν κάποια θετικά αποτελέσματα, τα οποία επιτεύχθηκαν μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών, όπως η διασφάλιση των συνόρων τους, η εθνική ομοιογένεια και η απρόσκοπτη ενασχόληση με την εσωτερική μεταρρύθμιση και ανάπτυξη.
___________________________________________________________________________

Σύμφωνα με το 11ο άρθρο της Συνθήκης της Λωζάνης συγκροτήθηκε η Μικτή Επιτροπή Ανταλλαγής με έδρα την Κωνσταντινούπολη. Τα μέλη της ήταν 4 Έλληνες, 4 Τούρκοι και 3 μέλη-πολίτες ουδέτερων χωρών κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο με σκοπό τον καθορισμό και την διευκόλυνση του τρόπου μετανάστευσης των πληθυσμών και της εκτίμησης των ακίνητων περιουσιών των ανταλλάξιμων. Σε πολλές περιπτώσεις, η Επιτροπή αυτή προέτρεπε τους Έλληνες ανταλλάξιμους να πουλήσουν ό,τι μπορούσαν από την ακίνητή τους περιουσία, για να μην καρπωθεί την αξία της το Τουρκικό κράτος. Η Μικτή Επιτροπή Ανταλλαγής, ήταν, επίσης, αυτή που μετέφερε 200.000 Έλληνες από την Καππαδοκία και την Νότια Μικρά Ασία στην Ελλάδα την περίοδο του 1924-1925.
 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου